Zagrożenie życia? Dzwoń pod 112 albo 999. W kryzysie psychicznym całą dobę:800 70 2222 lub 116 123.
Co to jest bilans i gdzie go zrobisz
Bilans zdrowia to badanie profilaktyczne zdrowego dziecka w określonym wieku. Przeprowadza je lekarz rodzinny, pediatra lub pielęgniarka w przychodni POZ, do której dziecko jest zapisane. Bilans jest bezpłatny i nie potrzebujesz skierowania. Nie jest obowiązkowy, ale bardzo warto z niego korzystać.
Kalendarz bilansów
Bilans przysługuje dziecku:
- w wieku 1 do 4 tygodni (wizyta lekarza w domu),
- w wieku 2 do 6 miesięcy (przy wizytach szczepiennych),
- w wieku 9 miesięcy i 12 miesięcy,
- w wieku 2 lat i 4 lat,
- w wieku 5 lat, jeśli dziecko nie chodzi jeszcze do zerówki (rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego),
- w zerówce, czyli około 6. roku życia,
- w szkole: w wieku około 9 do 10 lat, 13 do 14 lat, 16 do 17 lat i w ostatniej klasie szkoły średniej (do 19 lat).
- Od razu po wizycie zapisz termin kolejnego bilansu, na przykład jako planowaną wizytę w mapteczce.
Co sprawdza lekarz
Przy każdym bilansie: wzrost, masę ciała i BMI, rozwój psychoruchowy, słuch oraz to, czy dziecko ma wszystkie obowiązkowe szczepienia. U niemowląt lekarz bada też stawy biodrowe, ciemiączko i układ nerwowy. Od 12. miesiąca życia mierzy ciśnienie krwi. W wieku 2 lat ocenia mowę i sprawdza, czy dziecko nie zezuje, a w wieku 4 lat także higienę jamy ustnej.
W zerówce dochodzą: badanie wzroku, postawy ciała (np. skoliozy, czyli bocznego skrzywienia kręgosłupa), mowy i ciśnienia. Od 5 maja 2025 roku w tym bilansie jest też badanie przesiewowe w kierunku rodzinnej hipercholesterolemii (dziedzicznie wysokiego cholesterolu).
Zaraz po porodzie: wizyty położnej w domu
Zanim dziecko pójdzie na pierwszy bilans, odwiedza Was położna POZ (wizyty patronażowe). Pierwsza wizyta odbywa się nie później niż 48 godzin po wyjściu ze szpitala, a w sumie położna przychodzi co najmniej 4 razy w pierwszych tygodniach życia dziecka. Sprawdza, jak czują się mama i dziecko, i podpowiada w sprawie karmienia i pielęgnacji. Potem opiekę przejmuje pielęgniarka POZ.
- Położną POZ najlepiej wybrać jeszcze w ciąży. Po powrocie ze szpitala od razu daj jej znać, że jesteście w domu.
Szczepienia
Bilanse w pierwszych miesiącach życia łączy się z wizytami szczepiennymi. Przy każdym bilansie lekarz sprawdza, czy dziecko ma wszystkie szczepienia obowiązkowe. Aktualny kalendarz szczepień na 2026 rok (Program Szczepień Ochronnych) publikuje Główny Inspektor Sanitarny, a jego omówienie znajdziesz na pacjent.gov.pl. Szczepienia dziecka zobaczysz też w Internetowym Koncie Pacjenta.
Jak się przygotować do bilansu
- Umów bilans w rejestracji swojej przychodni POZ z wyprzedzeniem.
- Weź książeczkę zdrowia dziecka i dokumentację szczepień.
- Zapisz pytania, na przykład o sen, jedzenie, rozwój mowy i zachowanie.
- Jeśli dziecko jest chore, przełóż bilans: to badanie zdrowego dziecka.
Co powiedzieć
- Chcę umówić bilans zdrowia dla syna w wieku [wiek]. Jest zapisany do Waszej przychodni.
- Córka chodzi do zerówki. Chcę umówić bilans sześciolatka.
- Wróciłam z dzieckiem ze szpitala [data]. Proszę o wizytę patronażową położnej.
- Mam przy sobie książeczkę zdrowia dziecka i dokumentację szczepień.
O co zapytać
- Czy dziecko rośnie i przybiera na wadze prawidłowo dla swojego wieku?
- Czy rozwój ruchowy i rozwój mowy są prawidłowe? Na co zwracać uwagę do następnego bilansu?
- Czy dziecko ma wszystkie obowiązkowe szczepienia i jakie szczepienia zalecane warto rozważyć?
- Czy wynik badania wzroku, słuchu lub postawy wymaga konsultacji u specjalisty?
- Kiedy przypada następny bilans?
Co zabrać
- Książeczka zdrowia dziecka
- Dokumentacja szczepień dziecka
- PESEL dziecka
- Wypisy ze szpitala i wyniki badań, jeśli dziecko było leczone od ostatniej wizyty
Źródła
- Zaprowadź dziecko na bilans zdrowia (pacjent.gov.pl)
- Kompetencje położnej POZ (pacjent.gov.pl)
- Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży na 2026 rok (pacjent.gov.pl)
- Rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ (Dz.U. 2023 poz. 1427)
- Rozporządzenie w sprawie programu Moje Zdrowie, zmiany w bilansach (Dz.U. 2025 poz. 584)
Sprawdzone w oficjalnych źródłach 31 października 2026. Przepisy i zasady NFZ się zmieniają: jeśli placówka mówi co innego, rozstrzyga aktualna informacja NFZ. mapteczka nie zastępuje lekarza.