Do kogo pójdziesz bez skierowania
Na NFZ bez skierowania zapiszesz się do:
- ginekologa i położnika,
- dentysty,
- onkologa,
- psychiatry,
- wenerologa (choroby przenoszone drogą płciową),
- od 17 września 2025 roku także do psychologa, optometrysty (specjalisty od badania wzroku i doboru korekcji) i lekarza medycyny sportowej.
Ważne: chodzi o placówki, które mają umowę z NFZ na dany rodzaj wizyt.
- Zanim się zapiszesz, zapytaj w rejestracji, czy poradnia przyjmuje na NFZ. Wiele gabinetów ma też wizyty prywatne.
Dzieci i młodzież: pomoc psychologiczna bez skierowania
W systemie ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży skierowanie nie jest potrzebne:
- na I poziomie, czyli w ośrodkach środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej (dla osób do 18 lat, a uczących się w szkole średniej do 21 lat),
- na II poziomie, czyli w poradni zdrowia psychicznego dla dzieci.
Na III poziom, czyli na oddział szpitalny, potrzebne jest skierowanie, chyba że zagrożone jest życie.
Leczenie uzależnień
Bez skierowania skorzystasz z leczenia uzależnień od alkoholu, narkotyków i innych substancji. Dotyczy to także osób współuzależnionych, czyli bliskich osoby uzależnionej, którzy szukają pomocy dla siebie.
Kto nie potrzebuje skierowania do żadnego specjalisty
Niektóre osoby idą do każdego specjalisty na NFZ bez skierowania. To między innymi:
- osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- dzieci z zaświadczeniem z programu Za życiem i dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, w którym wskazano konieczność stałej opieki i stałego udziału opiekuna w leczeniu,
- inwalidzi wojenni i wojskowi, kombatanci, osoby represjonowane, działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych,
- weterani poszkodowani w misjach poza granicami kraju,
- cywilne niewidome ofiary działań wojennych,
- osoby chore na gruźlicę i osoby zakażone wirusem HIV.
Przy zapisie pokaż dokument, który potwierdza Twoje uprawnienie.
Okulista i dermatolog: skierowanie jest potrzebne
Do okulisty i dermatologa wciąż potrzebujesz skierowania. Wystawi je lekarz rodzinny albo inny lekarz, który przyjmuje na NFZ.
Nowość: od 17 września 2025 roku skierowanie do okulisty może wystawić także optometrysta pracujący w ramach NFZ, do którego pójdziesz bez skierowania.
Jak się zapisać
Poradnię z najkrótszą kolejką znajdziesz w wyszukiwarce Terminy leczenia NFZ albo pod numerem 800 190 590 (Telefoniczna Informacja Pacjenta, całą dobę). Zadzwoń lub przyjdź do rejestracji i powiedz, że zapisujesz się bez skierowania.
W nagłym stanie, na przykład przy silnym krwawieniu albo myślach samobójczych, nie czekaj na zapis: dzwoń pod 112 albo jedź na SOR.
Co powiedzieć
- Dzień dobry, chcę się zapisać do ginekologa na NFZ. Nie mam skierowania, bo do ginekologa nie jest ono potrzebne.
- Chcę umówić pierwszą wizytę u psychiatry na NFZ. Jaki jest najbliższy termin?
- Czy w Państwa poradni psycholog przyjmuje na NFZ bez skierowania?
- Mam orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, dlatego nie potrzebuję skierowania i przysługuje mi przyjęcie poza kolejnością.
- Mam legitymację [kombatanta, inwalidy wojennego, weterana]. Proszę o zapis bez skierowania.
O co zapytać
- Czy ta poradnia ma umowę z NFZ na ten rodzaj wizyt?
- Jakie dokumenty potwierdzające uprawnienia mam przynieść?
- Jak często będą wizyty kontrolne i jak się na nie zapisać?
- Czy na badania zlecone przez specjalistę dostanę skierowanie od razu?
Co zabrać
- Dokument tożsamości z numerem PESEL
- Dokument potwierdzający uprawnienie, jeśli z niego korzystasz: orzeczenie o niepełnosprawności, legitymacja kombatanta, inwalidy wojennego lub weterana
- Wyniki badań i dokumentacja związana z problemem
- Lista leków z dawkami
Źródła
- Kto i kiedy nie potrzebuje skierowania (pacjent.gov.pl)
- Nowa lista lekarzy specjalistów dostępnych bez skierowania od 17 września 2025 r. (Rzecznik Praw Pacjenta)
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1461
- Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, Dz.U. 2025 poz. 1211
- Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży (NFZ)
- Uprawnienia szczególne (pacjent.gov.pl)
Sprawdzone w oficjalnych źródłach 31 października 2026. Przepisy i zasady NFZ się zmieniają: jeśli placówka mówi co innego, rozstrzyga aktualna informacja NFZ. mapteczka nie zastępuje lekarza.